Giếng trời có gây ồn khi mưa lớn và bị dột không?
Giếng trời giúp đưa ánh sáng tự nhiên vào sâu trong nhà và có thể hỗ trợ thông gió khi được bố trí phù hợp. Tuy nhiên, trước khi làm giếng trời, nhiều gia chủ lo lắng về tiếng mưa trên mái lấy sáng và nguy cơ nước thấm xuống không gian bên dưới.
Câu trả lời là có thể xảy ra cả hai. Mức độ phụ thuộc vào loại giếng trời, cấu tạo mái che, liên kết khung, đường thoát nước và chất lượng thi công. Đây là những vấn đề cần giải quyết ngay từ thiết kế, thay vì chờ đến mùa mưa mới xử lý.
Cần phân biệt giếng trời mở và giếng trời có mái che
Giếng trời mở cho phép mưa đi trực tiếp vào khoảng thông tầng. Khi đó, nước xuất hiện ở khu vực được thiết kế để đón mưa là điều đã được dự tính. Vấn đề cần kiểm soát là nước bắn vào phòng, tràn khỏi khu vực thu nước hoặc thấm qua sàn và chân tường.
Giếng trời có mái che sử dụng kính hoặc vật liệu lấy sáng để hạn chế nước mưa đi vào nhà. Những vị trí cần chú ý gồm mặt mái, khe tiếp giáp, chân khung, cửa mở thông gió và hệ thống thu nước.
Phân biệt hai dạng này giúp gia chủ đặt đúng yêu cầu. Một khoảng sân trong đón mưa cần giải pháp khác với mái lấy sáng nằm ngay trên cầu thang hoặc cạnh phòng ngủ.
Vì sao giếng trời có thể gây ồn khi mưa lớn?
Tiếng ồn hình thành khi giọt mưa va vào mái che, làm tấm vật liệu rung và phát âm thanh. Một phần rung động cũng có thể truyền qua khung và các liên kết xuống kết cấu xung quanh.
Nghiên cứu của BRE về tiếng mưa trên mái kính và mái lấy sáng cho thấy cần đánh giá cả cấu tạo mái lẫn đặc điểm không gian bên dưới. Vì vậy, chỉ biết tên vật liệu chưa đủ để kết luận giếng trời sẽ êm hay ồn.
Trong thực tế thiết kế, cần xem xét đồng thời diện tích tấm mái, chiều dày, khoảng cách gối đỡ, độ chắc của khung và vị trí giếng trời. Một mái che nằm cạnh phòng ngủ sẽ đòi hỏi kiểm soát tiếng mưa kỹ hơn khu vực cầu thang ít sử dụng vào ban đêm.
Khoảng thông tầng có nhiều bề mặt cứng như kính, gạch và tường trát cũng có thể khiến âm thanh phản xạ nhiều hơn. Cảm giác ồn vì thế liên quan đến cả mái che và cách tổ chức nội thất.
Chọn kính dày hơn có chắc chắn giảm tiếng mưa không?
Không thể khẳng định chỉ dựa vào chiều dày kính.
Kính dán có lớp xen giữa phù hợp hoặc tổ hợp kính được thiết kế cho yêu cầu âm học có thể là phương án cần xem xét. Tuy nhiên, hiệu quả phải được đánh giá theo cấu hình cụ thể và cách lắp đặt.
Gia chủ nên yêu cầu đơn vị cung cấp làm rõ dữ liệu thử nghiệm tiếng mưa nếu có. Chỉ số cách âm đối với tiếng xe hoặc tiếng nói không thể tự động dùng để kết luận hiệu quả giảm tiếng mưa va đập.
Vật liệu lắp phía trên đầu người còn phải đáp ứng yêu cầu an toàn. Việc lựa chọn loại kính, chiều dày và hệ đỡ cần dựa trên kích thước ô mái, tải trọng và điều kiện công trình.
Một mái lấy sáng tốt phải đồng thời giải quyết an toàn, ánh sáng, nhiệt và âm thanh.
Làm thế nào để giảm tiếng mưa tại giếng trời?
Trước hết, cần xác định khu vực nào trong nhà cần yên tĩnh. Nếu giếng trời nằm sát phòng ngủ hoặc phòng làm việc, yêu cầu âm học nên được đưa vào nhiệm vụ thiết kế ngay từ đầu.
Tiếp theo là lựa chọn tổ hợp mái che và hệ khung phù hợp. Khung cần đủ ổn định, liên kết đúng kỹ thuật, gioăng và chi tiết tiếp xúc phải tương thích với hệ sản phẩm. Tấm mái lắp lỏng hoặc khung rung có thể làm phát sinh thêm tiếng động.
Cũng cần kiểm tra nước từ mái cao hơn có đổ tập trung xuống mái giếng trời hay không. Một dòng nước dồn vào một điểm có thể gây tiếng động rõ và làm tăng lượng nước cần thoát tại khu vực đó.
Trong không gian bên dưới, có thể cân nhắc bề mặt hoặc vật liệu hấp thụ âm phù hợp. Giải pháp phải xét đến độ ẩm, khả năng vệ sinh và yêu cầu an toàn cháy. Cây xanh tạo cảm giác dễ chịu nhưng không nên được xem là giải pháp cách âm chính.
Giếng trời bị dột thường bắt đầu từ đâu?
Những vị trí cần kiểm tra trước gồm khe tiếp giáp giữa mái và tường, chân khung, mối nối giữa các tấm, gioăng kín nước và đường thoát nước.
Hướng dẫn kỹ thuật của Phòng thí nghiệm Quốc gia Tây Bắc Thái Bình Dương nhấn mạnh việc kết nối các lớp chống nước quanh cửa mái với hệ thoát nước của mái. Nguyên tắc này cho thấy chống dột phải được giải quyết bằng cả hệ cấu tạo.
Với nhà ở, các nguyên nhân cần xem xét gồm mái đọng nước, máng thu nước bị nghẹt, khe nối xuống cấp, khung biến dạng hoặc chi tiết chống thấm tại chân tường chưa liên tục.
Bơm thêm keo có thể hữu ích trong một số trường hợp sửa chữa. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân là nước thoát không kịp hoặc cấu tạo tiếp giáp sai, xử lý riêng bề mặt khe nối khó mang lại hiệu quả lâu dài.
Độ dốc mái giếng trời bao nhiêu là phù hợp?
Không có một con số dùng chung cho mọi mái giếng trời.
Độ dốc cần phù hợp với vật liệu, hệ khung, chiều dài mái, cấu tạo mối nối và hướng dẫn của nhà sản xuất. VELUX cũng quy định độ dốc theo từng hệ cửa mái và bộ chi tiết chống nước để bảo đảm khả năng thoát nước. Không nên lấy thông số của một sản phẩm áp dụng cho mọi công trình.
Hồ sơ thiết kế cần thể hiện rõ nước chảy về đâu, được thu bằng cách nào và thoát ra vị trí nào. Với khu vực mà nước tràn có thể gây thiệt hại lớn, nên cân nhắc đường tràn dự phòng phù hợp.
Đường thoát nước cũng cần được tính theo diện tích thu nước và điều kiện mưa của địa phương. Đặc biệt, phải tính thêm phần nước từ các mái khác nếu chúng cùng đổ về giếng trời.
Nước nhỏ xuống có phải lúc nào cũng là dột?
Không phải lúc nào cũng vậy.
Không khí ẩm khi gặp bề mặt đủ lạnh có thể ngưng tụ thành giọt. Hiện tượng này có thể xuất hiện trên kính hoặc một số chi tiết kim loại và dễ bị nhầm với nước mưa lọt qua khe.
Tài liệu kỹ thuật của VELUX ghi nhận nước ngưng tụ có thể nhỏ xuống trong nhà và tạo biểu hiện giống rò rỉ. Kiểm soát độ ẩm, thông gió và xử lý cấu tạo liên quan là những hướng cần xem xét.
Nếu nước chỉ xuất hiện khi mưa kèm gió, cần kiểm tra đường nước xâm nhập. Nếu giọt nước hình thành trên mặt dưới kính cả lúc không mưa, cần xem xét khả năng ngưng tụ. Đây chỉ là dấu hiệu định hướng, chưa thay thế việc kiểm tra tại công trình.
Trước khi bàn giao giếng trời cần kiểm tra gì?
Gia chủ nên yêu cầu kiểm tra khả năng thoát nước, tình trạng đọng nước, độ kín tại các mối nối và hoạt động của cửa mở nếu có.
Việc thử nước cần thực hiện theo quy trình phù hợp với hệ mái, quan sát cả mặt trên lẫn các vị trí tiếp giáp bên dưới. Không nên chỉ phun nước thoáng qua rồi kết luận đã chống dột tốt.
Cần có hướng dẫn vệ sinh máng, kiểm tra gioăng và tiếp cận bảo trì an toàn. Lá cây, rác và bụi tích tụ có thể cản trở dòng thoát nước, vì vậy vệ sinh định kỳ là một phần của việc vận hành giếng trời.
Có nên bỏ giếng trời vì sợ ồn và dột?
Quyết định nên dựa trên nhu cầu ánh sáng, thông gió và khả năng tổ chức kỹ thuật của từng căn nhà.
Nếu làm giếng trời, cần dành đủ sự quan tâm cho mái che, thoát nước và bảo trì. Nếu chưa có phương án tiếp cận để sửa chữa hoặc chưa xác định được đường nước thoát an toàn, thiết kế vẫn còn vấn đề cần giải quyết.
Quan điểm của Kiến Trúc Kinh Ban là giếng trời cần được đánh giá bằng trải nghiệm sử dụng suốt năm. Ánh sáng đẹp phải đi cùng sự yên tĩnh phù hợp, khả năng kiểm soát nước và điều kiện bảo trì thuận tiện. Một thiết kế chỉ thực sự hoàn chỉnh khi gia chủ vẫn cảm thấy an tâm trong những ngày mưa lớn.
KIẾN TRÚC KINH BAN
Kiến tạo từ trật tự-Bền vững từ trí tuệ
Điện thoại: 0978.727.986 và 0938.863.401
Website: kientruckinhban.vn
Email: kinhban.com@gmail.com
Địa chỉ: 496 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài, TP.HCM